De aanhouder wint
De afgelopen weken heb ik me vol overgave bezig gehouden met een reeks jammerlijke mislukkingen in de keuken. In de hoop ooit de smaak van Napolitaanse mustacciuoli te recreëren, die mijn opa me als kind gaf, ga ik door diepe dalen.
Vallen en opstaan
Mustacciuoli zijn keiharde, ruitvormige koekjes bedekt met chocolade met een hele karakteristieke smaak – wanneer ze lukken. Maar ik leer en ze worden steeds beter. Koken is net als het leven een lange weg van vallen en opstaan en gaandeweg leren. Er bestaat geen eindpunt, geen absolute volmaaktheid. Het gaat om het pad, om het maar boeddhistisch uit te drukken.
Het perfecte recept is een illusie
Een paar maanden geleden schreef Adam Gopnik in The New Yorker een spraakmakend artikel met de titel ‘What’s the recipe? Our hunger for cookbooks’. Hij betoogt dat het perfecte gerecht dat een recept belooft een illusie is – hoewel dat misschien geen beste reclame voor een kookblad is. Toch is er veel te winnen in een leven dat aan koken gewijd is.
De godfather van de Italiaanse keuken
Pellegrino Artusi, de godfather van de Italiaanse keuken, probeerde de recepten die hij voor zijn boek verzamelde zelf uit. Vaak meerdere keren. Maar daarmee was hij nog niet klaar. Zo enthousiast als hij was over zijn werk, zo lauw was de ontvangst ervan. Hij struinde jarenlang alle uitgevers af op zoek naar iemand die zijn werk wilde publiceren, zonder succes. Ondanks zijn toch imposante bakkebaarden werd hij niet serieus genomen.
Eeuwenoude recepten
In 1891 besloot hij zelf een eerste druk te bekostigen, die warempel langzaam aan bleek te slaan. Er volgden snel meerdere drukken in steeds grotere oplagen, omdat het boek steeds uitverkocht raakte. Artusi bleek een man met een vooruitziende blik. Nu, ruim een eeuw na dato, prijkt het paasmenu van Artusi tussen de hedendaagse recepten in La Cucina Italiana, alsof het daar gewoon thuishoort. Het is dat we het erbij zeggen, anders was de ware leeftijd van deze recepten misschien niet eens opgevallen.
Inspiratie en doorzettingsvermogen
Het doorzettingsvermogen van Artusi geeft me de broodnodige moed met mijn eigen kookexperimenten, zoals waarschijnlijk meerdere lezers van zijn illustere boek. Buona Pasqua.


